Osmanlı döneminde savaş zamanlarında belirli yaş gruplarındaki gençler askere alınmıştır. Bu gençler arasında özellikle 1315 doğumlular, yani 15 yaşındaki gençler, Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı sırasında askere çağrılmıştır. İşte bu gençlere halk arasında "onbeşli" denmiştir.
Onbeşli kime denir? Hey Onbeşli türküsünün hikayesi
Onbeşli kime denir?
Osmanlı Devleti’nin zor zamanlarında, yeterli asker gücünü sağlamak için yaş sınırı düşürülmüş ve henüz çocuk yaşta olan 1315 doğumlular da askere alınmıştır. Bu durum, özellikle Çanakkale Savaşı’nda büyük kayıplara yol açmıştır. Ailelerinden ayrılan gençler, cephede zorlu koşullarda savaşmış ve birçoğu geri dönememiştir.
Hey Onbeşli türküsünün hikayesi
Bu acı dolu süreç halk müziğine de yansımış ve "Hey Onbeşli" türküsü doğmuştur. Tokat yöresine ait olan bu türkü, savaş nedeniyle askere alınan genç bir delikanlı ile geride kalan sevgilisinin hüzünlü hikayesini anlatır. Sevgilisinin askere gitmesini istemeyen genç kız, onun ardından ağıt yakarak bu türküyü dile getirmiştir.
Türkünün sözlerinde, genç yaşta savaşa giden askerlerin geride bıraktıkları aileleri ve sevdikleri için duyulan özlem ve hüzün açıkça hissedilir. Hey Onbeşli türküsü, savaşın geride bıraktığı acıları ve kayıpları anlatan en önemli halk ezgilerinden biri olarak günümüze kadar ulaşmıştır.
Hey Onbeşli türkü sözü
Hey Onbeşli Onbeşli
Tokat Yolları Taşlı
Onbeşliler Gidiyor
Kızların Gözü Yaşlı
Aslan Yârim Kız Senin Adın Hediye
Ben Dolandım Sen De Dolan Gel Gediye
Fistan Aldım Endazesi On Yediye
Giderim Elinizden
Kurtulam Dilinizden
Yeşil Baş Ördek Olsam
Su İçmem Gölünüzden
Aslan Yârim Kız Senin Adın Hediye
Ben Dolandım Sen De Dolan Gel Gediye
Fistan Aldım Endazesi On Yediye
Gidiyom Gidemiyom
Sevdim Terkedemiyom
Sevdiğim Pek Gönüllü
Gönlünü Edemiyom
Aslan Yârim Kız Senin Adın Hediye
Ben Dolandım Sen De Dolan Gel Gediye
Fistan Aldım Endazesi On Yediye