Bu zorlu çocukluk dönemi, onun sinematik vizyonunu derinden etkilemiş ve filmlerinde karanlık, psikolojik ve yoğun temalar işleyişinin temelini oluşturmuştur. Polanski'nin filmleri, genellikle insan psikolojisinin karanlık yönlerini, paranoyayı, izolasyonu ve yabancılaşma gibi konuları işlemiştir. Kendine özgü tarzı ve teknik ustalığı ile Polanski, sinema tarihine kalıcı bir iz bırakmıştır.
Polanski’nin film tarzı, genellikle psikolojik gerilim, kara film, dramatik unsurlar ve sürrealist anlatım teknikleri ile sıralanabilir. Filmlerinde sıkça kullanılan karanlık atmosfer, kapalı mekanlar ve insan psikolojisinin derinliklerine inen temalar, izleyiciyi rahatsız eden ama bir o kadar da içine çeken bir yaklaşımla çekilmişlerdir. Bu filmler aslında izleyiciyi de duygusal olarak manipüle eden ve onları karakterlerin yaşadığı dehşeti hissetmeye zorlayan bir yapıdadır. Önümüzdeki günlerde daha detaylıca filmlerini anlatmaya çalışacağım fakat örneklemek gerekirse belli başlı film temaları şöyledir;
Rosemary's Baby (1968): Polanski'nin belki de en çok tanınan filmi olan "Rosemary'nin Bebeği", korku ve gerilim türünde bir yapımdır. Film, genç bir kadının (Mia Farrow) gizemli bir hamilelik süreci ve komşularının karanlık sırları üzerine odaklanmıştır. Polanski, bu filminde korkunun fiziksel değil, psikolojik kaynaklarını kullanmış ve seyirciyi Rosemary’nin yaşadığı paranoyaya ortak etmiştir.
Chinatown (1974): Bu film, Polanski'nin kara film tarzını mükemmel bir şekilde sergilediği bir eserdir. Jack Nicholson’ın canlandırdığı özel dedektif Jake Gittes, Los Angeles’ın su sorunları etrafında dönen bir komployu çözmeye çalışırken, Polanski, izleyiciyi ahlaki çöküş ve yozlaşmanın derinliklerine götürür. "Chinatown", karmaşık karakterler ve çok katmanlı hikaye anlatımı ile dikkat çeken bir filmdir.
The Pianist (2002): Polanski’nin otobiyografik öğeler taşıyan bu filmi, İkinci Dünya Savaşı sırasında Varşova Gettosu'nda hayatta kalmaya çalışan Yahudi bir piyanistin (Adrien Brody) hikayesini anlatır. Film, savaşın dehşetini ve insan ruhunun dayanıklılığını etkileyici bir şekilde gözler önüne sermiştir. Polanski'nin kendi savaş deneyimleri de, filmin duygusal yoğunluğunu ve gerçekçiliğini artırmıştır.
The Tenant (1976): Polanski'nin yönettiği ve başrolünü oynadığı bu film, Paris'te bir apartman dairesine taşınan bir adamın, yaşadığı psikolojik çöküşü anlatan bir filmdir. Polanski, yine kapalı mekanlar ve paranoya unsurlarını kullanarak izleyiciyi rahatsız edici bir gerilim atmosferine çekerek film tarzını bir kez daha belli etmiştir.
Polanski’nin sinemasında aslında belli başlı birkaç teknik tema bulunmaktadır. Birçok filmini incelediğimizde, örneğin kapalı mekan kullanımı oldukça yaygındır. Polanski, sıkça kapalı mekanlar kullanarak karakterlerin klostrofobik hissetmelerini ve izleyiciyi de bu hisse ortak etmeyi başarır. "Rosemary's Baby" ve "The Tenant" bu kullanıma en iyi örneklerdir. Psikolojik derinlik karakterlerin içsel çatışmaları, korkuları ve paranoyaları filmlerinin merkezinde yer alır. Bu psikolojik derinlikle, izleyicinin karakterlerle empati kurmasını ve onların yaşadığı gerilimi hissetmesini sağlar. Işıklandırma, kamera açıları ve müzik kullanımı ile de karanlık ve yoğun bir atmosfer yaratır. Bu atmosfer, filmlerinin gerilim dozunu artırır ve izleyiciyi sürekli bir rahatsızlık içinde tutar. Toplumsal ve ahlaki çöküş de Polanski'nin filmlerinin sıkça değindiği bir temadır. Filmlerinde bireysel hikayeler üzerinden toplumsal ve ahlaki çöküşü oldukça iyi yansıtmıştır. "Chinatown" ve "The Ghost Writer" gibi filmler, toplumsal yozlaşma ve güç oyunlarını gözler önüne serdiği güzel film örneklerindendir.
Özetle Roman Polanski, sinema dünyasında kendine özgü bir yer edinmiş, cesur ve yenilikçi bir yönetmendir diyebiliriz. Filmlerindeki karanlık temalar, psikolojik derinlik ve yoğun atmosfer, onun sinema tarzının temel taşlarını oluşturmuştur. Polanski’nin yaşam deneyimleri ve sanatçı duyarlılığı da, onun eserlerini evrensel ve zamansız kılmıştır diyebiliriz. Sinemaya olan katkıları, onu sadece kendi jenerasyonunun değil, tüm zamanların en etkili yönetmenlerinden biri yapmıştır.